Omvormer zonnepanelen: wat is het en hoe werkt het?

Een klein stukje hardware met een grote invloed.

De rol van de omvormer

Een omvormer zonnepanelen is een onmisbaar onderdeel van iedere zonnepaneleninstallatie. Zonder omvormer kunnen zonnepanelen namelijk geen bruikbare stroom leveren aan een woning of gebouw. De omvormer zorgt ervoor dat de opgewekte zonne-energie geschikt wordt gemaakt voor gebruik in huis.

Nu steeds meer woningen zonnepanelen krijgen en de salderingsregeling verandert, wordt de rol van de omvormer zonnepanelen bovendien steeds belangrijker.

Wat doet een omvormer voor zonnepanelen?

Zonnepanelen wekken gelijkstroom (DC) op. Elektrische apparaten in woningen werken echter op wisselstroom (AC). Een omvormer zonnepanelen zet daarom de opgewekte gelijkstroom om naar bruikbare wisselstroom.

Daarnaast heeft een moderne omvormer vaak extra functies, zoals: het monitoren van de prestaties van zonnepanelen, het detecteren van storingen, het optimaliseren van de energieopbrengst en het communiceren met slimme energiesystemen of een HEMS.

De omvormer zonnepanelen wordt meestal geplaatst op zolder, in de meterkast of in een technische ruimte.

Hoe werkt een omvormer zonnepanelen?

Wanneer zonlicht op de zonnepanelen valt, wordt elektriciteit opgewekt. Deze stroom gaat via kabels naar de omvormer zonnepanelen. De omvormer zet de stroom vervolgens om naar wisselstroom, zodat apparaten in huis deze direct kunnen gebruiken.

Wordt er meer stroom opgewekt dan er op dat moment wordt verbruikt? Dan gaat de overtollige energie terug naar het elektriciteitsnet of eventueel naar een thuisbatterij.

Veel moderne omvormers bieden ook inzicht via een app of online portaal. Hierdoor kunnen bewoners en beheerders precies zien hoeveel energie wordt opgewekt en verbruikt.

Verschillende soorten omvormers

Er zijn verschillende soorten omvormers beschikbaar. De meest gebruikte zijn de standaard stringomvormer, hybride omvormer en micro omvormer.

Standaard omvormer (stringomvormer)
De standaard omvormer zonnepanelen, ook wel stringomvormer genoemd, is de meest voorkomende variant. Hierbij worden meerdere zonnepanelen in serie aangesloten op één centrale omvormer.

Dit type omvormer is relatief betaalbaar en efficiënt bij installaties waarbij alle zonnepanelen ongeveer evenveel zonlicht ontvangen.

Een nadeel is dat de prestaties van het hele systeem beïnvloed kunnen worden door één slecht presterend paneel, bijvoorbeeld door schaduw of vervuiling.

Hybride omvormer
Een hybride omvormer werkt vergelijkbaar met een standaard omvormer, maar heeft daarnaast de mogelijkheid om een thuisbatterij aan te sturen.

Hierdoor kan opgewekte zonne-energie niet alleen direct gebruikt of teruggeleverd worden aan het net, maar ook tijdelijk worden opgeslagen. Dat maakt een hybride omvormer interessant voor woningen die in de toekomst mogelijk een thuisbatterij willen toevoegen.

Voor woningcorporaties en nieuwbouwprojecten kan dit een toekomstbestendige keuze zijn, omdat de installatie voorbereid is op verdere verduurzaming.

Micro omvormer
Een micro omvormer werkt anders dan een centrale omvormer. In plaats van één grote omvormer krijgt ieder zonnepaneel een eigen kleine omvormer.

Het voordeel hiervan is dat elk paneel afzonderlijk functioneert. Heeft één paneel minder opbrengst door schaduw? Dan heeft dat nauwelijks invloed op de rest van het systeem.

Micro omvormers zijn vooral interessant bij complexe daken met verschillende dakrichtingen of tijdelijke schaduw. Wel liggen de aanschafkosten meestal hoger dan bij een standaard omvormer zonnepanelen.

Einde salderingsregeling zorgt voor nieuwe uitdagingen

Met het afbouwen en uiteindelijk verdwijnen van de salderingsregeling verandert ook de manier waarop mensen naar zonnepanelen kijken.

Tot nu toe was het aantrekkelijk om overtollige zonnestroom terug te leveren aan het net, omdat deze stroom kon worden weggestreept tegen later verbruik. Door het verdwijnen van de salderingsregeling wordt terugleveren financieel steeds minder interessant.

Daardoor ontstaan nieuwe uitdagingen op het elektriciteitsnet. Op zonnige momenten leveren veel woningen tegelijkertijd stroom terug, wat kan zorgen voor overbelasting en netcongestie.

In sommige gevallen kiezen bewoners er daarom voor om hun omvormer zonnepanelen handmatig uit te zetten op momenten dat de terugleververgoeding laag is of zelfs negatief wordt. Hoewel dat begrijpelijk klinkt, is dit in de praktijk vaak geen goede oplossing.

Het handmatig uitschakelen van de omvormer zorgt namelijk voor verlies van duurzame energieopwekking en haalt de balans uit slimme energiesystemen. Bovendien vraagt het continu handmatig ingrijpen van bewoners, wat niet praktisch of schaalbaar is.

Slimme energie-aansturing via een HEMS of energiemanagementsysteem biedt op termijn waarschijnlijk een betere oplossing. Hiermee kan energieverbruik automatisch worden afgestemd op de beschikbare zonne-energie, waardoor opgewekte stroom slimmer benut wordt.

Wil je meer weten over dit onderwerp?

Neem contact met ons op om te bespreken hoe BeNext jouw organisatie kan helpen.

Neem contact op